1) Divan edebiyatı nazım biçimlerinden biri olan kasidenin belirli bölümleri vardır: Bahar mevsiminin ya da bayram günlerinin tasvir edildiği birinci bölüme “teşbib” (I) , Asıl konuya geçiş ifade eden bir ya da birkaç beyitten oluşan bölüme “girizgah” (II) , Şairin kendini övdüğü bölüme “mehdiye” (III) , araya aynı ölçü ve uyakta gazel tarzında şiir Divan edebiyatının kaynağı Doğu edebiyatıdır. Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı iki tür vardır: şarkı ve tuyuğ. Şarkı türünün kurucusu Nedim’dir. Tuyuğ ise konu ve şekil itibariyle maniye benzer. Beyitlerle kurulan nazım şekilleri: Gazel, kaside, mesnevi, kıta, müstezat. Bu nazım şekillerinden en çok NOT: Divan edebiyatında üçlü ya da daha çok mısralı bentlerden meydana gelmiş nazım şekillerinin genel adı MUSAMMAT’tır. Yani dört dizeden oluşan murabba, şarkı gibi biçimlerin; beş dizeden oluşan tahmis, taştir, tardiyye gibi biçimlerin ya da altı veya daha çok dizeden oluşan biçimlerin tümünün üst başlığı Divan edebiyatının en yaygın kullanılan nazım biçimidir. Önceleri Arap edebiyatında kasidenin tegaüzzül adı verilen bir bölümü iken sonra ayrı bir biçim halinde gelişmiştir. Gazelin beyit sayısı 5-15 arasında değişir. Daha fazla beyitten olaşan gazellere müyezzel ya da mutavvel gazel denilir. Türkedebiyatının ilk mesnevisi Kutadgu Bilig'dir. 5 mesnevinin bir araya toplanmasına hamse denir. Müstezat: Gazelin özel bir biçimidir. Uzun dizelerin arasına kısa dizeler eklenmesiyle oluşur. Eklenen kısa dizelere ziyade (artık mısra) denir. Uyak düzeni gazelle aynıdır. Kıt'a: Matla beyiti olmayan gazel gibidir. DİVAN EDEBİYATI Arap ve Fars edebiyatlarının tesirinde gelişen bu edebiyatın ilk ürünlerinin daha Orta Asya’da iken verildiğini (Kutadgu Bilig, Atabet’ül Hakayık) anlatmıştık. Onun devamı olarak Türkler Anadolu’ya göçtüklerinde, yeni yurtlarında yeni bir edebiyat oluşturdular. Elbette bu edebiyatın temelinde İslam kültürü vardır. Ancak tamamen dini konuları wmcO. Divanedebiyatının “divan sahibi son şairi” ise Hamâmîzâde İhsan Bey’dir. [22] Divan edebiyatında nazım Nazım, sözlük anlamıyla “sıra”, “düzen” demektir. Ama Divan edebiyatında nazım dendiğinde şiir anlaşılır. Divan şiiri, kuralları Arap ve Fars edebiyatından alan aruz ölçüsüyle (vezniyle) yazılmıştır. Divan edebiyatı nazım şekillerinden biri olan bu ikili beyitler aa, bb, cc, dd şeklinde kafiyelerden oluşur. Beyitler birbirini tamamlamazlar. Beyitler arasında konu bütünlüğü olması Divan şiirinin temelini atanlardan biri olan Necati Bey 'in, Edirne'de Fatih Sultan Mehmet 'in ilk saltanat yıllarında doğduğu rivayet edilir. Asıl ismi İsa olan divan şairinin ailesi hakkına yeterli bilgiler bulunmamakla birlikte çocukken Edirneli yaşlı bir hanım tarafından köle olarak alınıp sonradan evlat edinildi. Divanedebiyatında Fuzuli, Baki, Nedim, Süleyman Çelebi, Şeyh Galip Önemli sanatçılardır. Divan edebiyatında erkek şairler ön plandayken 19. yüzyılda birkaç bayan şairde ortaya çıkmıştır. Divan Edebiyatının Genel Özellikleri: * Nazım birimi genellikle beyittir. * Aruz ölçüsü kullanılmaktadır. Kullanılan Nazım Biçimleri: Divan edebiyatı nazım şekilleri Dörtlük halindekiler Bent Halinde Beyit halindekiler Rubai Terci-i bent Gazel Şarkı Terkib-i bent Kaside Tuyuğ Mesnevi Murabba Müstezat Gazel * Güzellik, aşk, kadın, şarap gibi konuları işleyen nazım biçimidir. * Araplarda Farslara onlardan da Türklere geçmiştir.

divan edebiyatının uzun nazım biçimlerinden biri